Παρουσίαση και Ηθική
Αύγουστος 25, 2018

Διπλωματική Εργασία: Τα 7 μυστικά της Υποστήριξης

Σεπτέμβρης: Ο μήνας της Υποστήριξης:

  • Υποστήριξης των παιδιών μας, που ξεκινούν και πάλι το σχολείο.
  • Υποστήριξης του εαυτού μας, που, θέλουμε δεν θέλουμε, οφείλουμε να μπούμε σε εντατικούς ρυθμούς εργασίας, έπειτα από τη θερινή ραστώνη (τουλάχιστον για όσους έχουν αυτή την πολυτέλεια).
  • Υποστήριξης των φοιτητών μας, οι οποίοι με τη σειρά τους πρέπει να υποστηρίξουν τον κόπο τους, δηλαδή, (τουλάχιστον στην περίπτωση των Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο -ΕΑΠ- όπου διδάσκω) τη Διπλωματική Εργασία που μετά βασάνων και κόπων εκπόνησαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης ακαδημαϊκής χρονιάς.

Τι σημαίνει, όμως, υποστηρίζω αποτελεσματικά τη Διπλωματική μου Εργασία και μάλιστα προφορικά, μπροστά σε μία τριμελή -συνήθως- επιτροπή;

Τη στιγμή, μάλιστα, που ως φοιτητής εύχεται κανείς αυτή η επιτροπή, μελετώντας την εργασία του, να έχει καταφέρει να αναγνωρίσει όλα τα ξενύχτια που έχει κάνει, προκειμένου να συντάξει το κείμενό του, όλες τις αγωνίες και το ‘κυνήγι΄ για να εξασφαλίσει έστω και αυτούς τους συμμετέχοντες ή αυτό το δείγμα της έρευνάς του, όλες τις αλλαγές και τα πισωγυρίσματα και τις διορθώσεις που έγιναν, προκειμένου να φτάσει στην υποβολή της τελικής έκδοσης της εργασίας. Αλλά ακόμη και αυτή την τελική στιγμή, δηλαδή, την ώρα που την ολοκληρώνει και την καταθέτει, νιώθει ότι θα μπορούσε να την είχε συνθέσει πολύ καλύτερα…

Πράγματι, όλες αυτές τις καταιγιστικές σκέψεις, μου τις έχουν εκμυστηρευτεί οι φοιτητές, σε όλα αυτά τα χρόνια που επιβλέπω διπλωματικές εργασίες μεταπτυχιακού επιπέδου. Σκέψεις τις οποίες βιώνω και εγώ κάθε φορά που καλούμαι να υποστηρίξω προφορικά τον κόπο μου, ο οποίος μπορεί να μη λέγεται Διπλωματική Εργασία, αλλά δημοσίευση επιστημονικού άρθρου, διεξαγωγή δημόσιας συζήτησης ή ομιλίας.

Άρα, αναφερόμαστε σε μία διαδικασία, στην οποία βρισκόμαστε σε πολλές και διαφορετικές φάσεις της ζωής μας, ειδικά όσοι εργαζόμαστε στον χώρο της εκπαίδευσης και της έρευνας. Ουσιαστικά, αναφερόμαστε στη διαδικασία υποστήριξης δημόσια των θέσεών μας, του λόγου μας. Επειδή, όμως, το συγκεκριμένο άρθρο εστιάζει στην περίπτωση υποστήριξης Διπλωματικής Εργασίας, θα επιμείνουμε σε αυτό το είδος λόγου, δηλαδή, του ακαδημαϊκού.

Οι περισσότεροι φοιτητές, όταν έρχεται η ώρα να ετοιμάσουν σε ένα PowerPoint (ΡΡΤ) την παρουσίαση της Διπλωματικής τους Εργασίας, συνήθως ‘ξεχνιούνται‘. ‘Ξεχνιούνται‘ με την έννοια ότι παρασύρονται τόσο πολύ από την ανάγκη τους να τα πουν ΟΛΑ όσα έχουν περιλάβει στο κείμενο των περίπου 100 σελίδων, ώστε στις 99,9% των περιπτώσεων μου στέλνουν μία πρώτη έκδοση ενός ΡΡΤ φουλ στο κείμενο! Πραγματικά, τρο-μα-κτι-κό!

Για να καταλάβαιτε πλήρως τι ακριβώς εννοώ, απλά, ελάτε στη θέση του θεατή, ο οποίος για 15 λεπτά θα πρέπει να πασχίζει να διαβάζει -συνήθως από μία κάποια απόσταση- στην προβαλλόμενη οθόνη ατελείωτα κείμενα και ταυτόχρονα να παρακολουθεί και τον ομιλητή που είτε αμέριμνος θα διαβάζει δυνατά τις γραπτές σημειώσεις που θα έχει μπροστά του, είτε θα διαβάζει εναγωνίως από την οθόνη ό,τι έχει γράψει, είτε θα λέει άλλα πράγματα από αυτά που προβάλλει την ίδια στιγμή ο προτζέκτορας.

Αποτέλεσμα;

Ο θεατής ούτε το κείμενο θα διαβάσει, ούτε τον ομιλητή θα παρακαλουθήσει. Ή έστω θα κάνει φιλότιμες προσπάθειες να εστιάσει την προσοχή του σε ένα από τα δύο. Και στις δύο περιπτώσεις ο ομιλητής έχει χάσει τον θεατή. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν μιλάμε για έναν απλό θεατή, αλλά για τον αξιολογητή της εργασίας σου.

Γι’ αυτό, πριν ξεκινήσεις να ετοιμάζεις την παρουσίαση για την υποστήριξη της εργασίας σου, στάσου και σκέψου με σύνεση και φειδώ:

Πόσο χρόνο έχω στη διάθεσή μου;

Εύκολη η απάντηση: 15 λεπτά (στην περίπτωση πάντα του ΕΑΠ). Είναι πράγματι τόσα; Από την πείρα μου θα σου πω ένα μεγάλο και ηρωικό ΟΧΙ. Όχι για να σε τρομάξω, αλλά για να τονίσω (και να υπενθυμίσω) ότι στη ζωή υπάρχουν απρόβλεπτα. Πόσο μάλλον σε μία φορτωμένη ημέρα που ξεκινά π.χ. στις 10:00πμ και πρέπει μέχρι τις 19:00μμ να έχουν υποστηρίξει την εργασία τους τουλάχιστον 10 φοιτητές με όλα τα απρόοπτα: καθυστερημένες ενάρξεις, παρατεταμένες συζητήσεις, τυχόν δύσκολες καταστάσεις με κλάμματα (δυστυχώς -η ζωή, είπαμε, έχει και αυτά), ενθουσιώδεις αντιδράσεις και ευχαριστίες, κατ’ ιδίαν συζητήσεις των 3μελών ή 2μελών επιτροπών και διαχείριση τυχόν εσωτερικών διαφωνιών (η ζωή που λέγαμε…). Με δυο λόγια, ετοίμασε για κάθε ενδεχόμενο μία παρουσίαση, την οποία θα έχεις χρονομετρήσει αυστηρά το πολύ στα 12 λεπτά …και βλέπουμε. Σίγουρα δεν θέλεις να αποτελέσεις εκείνη η περίπτωση κατά την οποία ο επιβλέπων καθηγητής, σου κάνει νόημα ότι έχεις άλλα 3 λεπτά και πρέπει να συντομεύσεις, τη στιγμή που εσύ προσπαθείς ακόμη να επεξηγήσεις το θεωρητικό σου πλαίσιο.

Απλά, εφιάλτης! Δεν θέλεις να τον ζήσεις…

Ποια είναι η κρίσιμη και σημαντική πληροφορία που θέλω και οφείλω να παρουσιάσω;

Λίγο πριν αναφέρθηκα στο θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας σου. Για ξανασκέψου το… είσαι σίγουρος; Είπαμε πως έχεις 12 λεπτά παρουσίασης και 100 περίπου σελίδες κειμένου. Άρα, κάτι δεν πάει καλά με την εξίσωση παρουσίασης ΟΛΗΣ της διπλωματικής σου σε τόσο λίγο χρόνο. Μα είναι τρελοί αυτοί οι άνθρωποι; Θα σκεφτείς και δικαίως. Ή όχι και τόσο δικαίως… Ξανασκέψου το.

Πριν όμως σου αποκαλύψω ποια είναι η κρίσιμη και σημαντική πληροφορία που οφείλεις να παρουσιάσεις, θέσε στον εαυτό σου το εξής ερώτημα:

Σε ποιους απευθύνομαι;

Σε μία επιτροπή της οποίας τα μέλη έχουν μελετήσει το σύνολο της εργασίας σου. Άρα την ξέρουν στη λεπτομέρειά της. Επομένως, και για να επιστρέψω στο προηγούμενο ερώτημα, τι αξίζει πραγματικά να αναδείξεις σε αυτά τα κρίσιμα λεπτά; Κατά τη γνώμη και την εμπειρία μου πρέπει να εξηγήσεις με τον δικό σου μοναδικό τρόπο όλα τα τι, γιατί, πώς, με ποιο αποτέλεσμα της έρευνάς σου. Δηλαδή:

  • ποια η στοχοθεσία σου;
  • γιατί είναι σημαντική, ειδικά για το πεδίο στο οποίο γίνεται η έρευνά σου;
  • ποια προηγούμενη γνώση -σε θεωρητικό και εμπειρικό επίπεδο- κατεύθυνε την έρευνά σου;
  • πώς σχεδίασες και υλοποίησες την έρευνά σου;
  • ποιο το αποτέλεσμα ή αλλιώς ποιες οι απαντήσεις στα κύρια ερευνητικά σου ερωτήματα;

Αν παρατήρησες σε όλα αυτά τα σημεία κυριαρχεί το ‘σου‘. Τυχαίο; Δεν νομίζω! Το αντίθετο: με αυτή την έμφαση θέλω να τονίσω ότι σημασία έχει να μας παρουσιάσεις τι και πώς έκανες ό,τι έκανες στο πλαίσιο της έρευνάς σου εσύ και όχι μόνο το τι έχουν κάνει άλλοι (θεωρητικοί και ερευνητές) γενικά και αόριστα για παρόμοια θέματα.

Επιπλέον, κατά τη διάρκεια μίας υποστήριξης θυμίσου ότι θέλουμε να (επαν)εξετάσουμε ότι εσύ είσαι εκείνος, που πήρε όλες αυτές τις αποφάσεις και τις δράσεις για να φτάσει ως εδώ, μία ανάσα, δηλαδή, πριν την κατάκτηση ενός μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται επαγγελματικά, κοινωνικά, οικονομικά, ηθικά.

Πώς θα παρουσιάσω την έρευνά μου;

Εδώ φτάνουμε σε μία άλλη ‘πονεμένη’ ιστορία. Σε προηγούμενο άρθρο μου, εδώ στο LinkedIn μοιραζόμουν την εμπειρία μου από την παρακολούθηση ενός χαρισματικού θεωρητικού και ομιλητή, του Αndy Hargreaves. Σε εκείνο το άρθρο, λοιπόν, κατέγραψα τα κύρια γνωρίσματα του καλού ομιλητή, δηλαδή, του ομιλητή που πραγματικά κρατά αμείωτο του κοινού του από την αρχή έως το τέλος της παρουσίασής του.

Βέβαια, στην παρούσα περίπτωση που συζητάμε το πλαίσιο αλλάζει, και ήδη από την προηγούμενη περιγραφή της εικόνας εκείνου του δύσμοιρου θεατή, ο οποίος παλεύει να διαβάσει ένα παραφορτωμένο με κείμενο ΡΡΤ και παράλληλα να παρακολουθήσει τον ομιλητή, μπορείς να αντιληφθείς τι ακριβώς πρέπει να αποφύγεις. Τι μπορείς, λοιπόν, να κάνεις για να πετύχεις ένα άρτιο αισθητικά και λειτουργικά ΡΡΤ;

 

Ο μυστικιστικός μου επτάλογος

Σου αποκαλύπτω, λοιπόν, τον δικό μου ‘μυστικιστικό’ επτάλογο (μιας και αριθμός 7 θεωρείται ιερός και συμβολικός -το γιατί μπορείς να το βρεις, διαβάζοντας αυτό ή, αν είσαι πιο ψαγμένος, αυτόέτσι για να ξεχαστείς και λίγο) και … ξεκίνα!

  1. Είναι καλύτερο να υπάρχουν περισσότερες διαφάνειες, παρά λίγες, φορτωμένες και δυσανάγνωστες.
  2. Κατέγραψε μόνο 3-5 γραμμές κειμένου ανά διαφάνεια.
  3. Να θυμάσαι ότι το κείμενο μπορεί να προσθέσει αξία σε μία παρουσίαση, αλλά μόνο αν συντάσσεται με τρόπο συνοπτικό, κατανοητό και απλό.
  4. Χρησιμοποίησε για τα πεζά γράμματα μέγεθος γραμματοσειράς τουλάχιστον 20 και για τα κεφαλαία τουλάχιστον 24.
  5. Χρησιμοποίησε γραμματοσειρές τύπου san serifs (για να το θέσω απλά: ‘χωρίς ουρές’), όπως Arial, Tahoma ή άλλες παρόμοιες.
  6. (Αντίστοιχα) απόφυγε την επιλογή γραμματοσειρών με ‘ουρές’, όπως είναι η Times New Romans. Αυτό το παράδειγμα πιστεύω να σε πείσει:

  1. Τέλος, θα σου πω ότι:

Και βέβαια, αφού καταλήξεις στη διαμόρφωση της τελικής σου παρουσίασης μην ξεχάσεις το τελευταίο μυστικό κάθε καλής ομιλίας: Πρόβαρε την ομιλία με την παρουσίαση (το PPT δηλαδή) ξανά και ξανά και χρονομετρήσου!

Τι άλλο να σου πω;

Καλή Επιτυχία με … Ψυχραιμία, όπως δηλώνει και ο χαρισματικός Αρκάς:

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *